Định lượng ACTH (Adrenocorticotropic hormone)

ACTH được tiết từ tuyến yên, có vai trò kích thích tuyến thượng thận sản xuất cortisol. Sự thay đổi nồng độ ACTH phản ánh bất thường ở tuyến yên hoặc tuyến thượng thận. Giá trị lâm sàng của ACTH nằm ở việc định hướng nguyên nhân và vị trí tổn thương, và luôn cần được đánh giá song song với cortisol tại cùng thời điểm lấy mẫu.

• ACTH tăng kèm cortisol thấp: định hướng suy thượng thận nguyên phát (tổn thương tại tuyến thượng thận).
• ACTH thấp hoặc không tăng tương ứng với cortisol thấp: gợi ý suy thượng thận thứ phát hoặc tam phát, liên quan tuyến yên hoặc hạ đồi.
• ACTH tăng kèm cortisol tăng: hướng đến hội chứng Cushing phụ thuộc ACTH, cần tiếp tục phân biệt nguồn tiết ACTH.
• ACTH thấp kèm cortisol tăng: gợi ý Cushing không phụ thuộc ACTH, thường liên quan khối u tuyến thượng thận hoặc sử dụng corticosteroid ngoại sinh.

• Nghi ngờ suy thượng thận nguyên phát hoặc thứ phát
• Đánh giá nguyên nhân hội chứng Cushing
• Theo chỉ định của bác sĩ