NUDT15 genotype [Sequencing]

Bản chất sinh học
• Enzyme NUDT15 (Nudix hydrolase 15) có chức năng thủy phân và bất hoạt các nucleoside triphosphate độc hại, bao gồm thioguanine triphosphate (TGTP) và thio-dGTP.
• Các biến thể gen làm giảm hoạt tính enzyme NUDT15 → TGTP và thio-dGTP tích lũy trong tế bào tủy xương → ức chế tổng hợp DNA → ức chế tủy xương (myelosuppression) → leukopenia nặng, nguy cơ nhiễm trùng và chảy máu.

Biến thể chính & ý nghĩa
• p.Arg139Cys (c.415C>T) biến thể phổ biến ở người châu Á.
• Các biến thể khác (ít gặp hơn): p.Arg139His, p.Val18Ile…

Kiểu gen – khuyến cáo chung
• Kiểu gen *1/*1 (hoạt tính bình thường): Có thể dùng liều thiopurine chuẩn theo phác đồ.
• Kiểu gen *1/*variant (hoạt tính trung gian – IM): Giảm liều 30–50% so với chuẩn, theo dõi CBC sát.
• Kiểu gen *variant/*variant (hoạt tính thấp – PM): Tránh thiopurine hoặc dùng liều ≤10% liều chuẩn với giám sát tủy đồ.

Mẫu bệnh phẩm
• Máu ngoại vi (DNA)

• NUDT15 genotype (Sequencing) là xét nghiệm dược di truyền then chốt để phòng ngừa độc tính nặng của thiopurine, giúp cá thể hóa liều an toàn và hiệu quả, đặc biệt ở bệnh nhân châu Á.

Ứng dụng lâm sàng
Thực hiện trước khi dùng thiopurine trong các bối cảnh:
• Bệnh viêm ruột (IBD): Crohn, viêm loét đại tràng
• Bạch cầu cấp dòng lympho (ALL)
• • Bệnh viêm ruột (IBD): Crohn, viêm loét đại tràng
• Bạch cầu cấp dòng lympho (ALL – Acute Lymphoblastic Leukemia)
• Bệnh nhân ghép tạng dùng azathioprine giúp giảm nguy cơ leukopenia sớm và rụng tóc nặng (alopecia).

• Người bệnh dự định bắt đầu điều trị bằng 6-mercaptopurine hoặc các thuốc thiopurine cần đánh giá yếu tố dược di truyền trước điều trị.
• Người bệnh đang điều trị thiopurine có nguy cơ hoặc đã xuất hiện độc tính huyết học.
• Người bệnh được bác sĩ chỉ định xét nghiệm nhằm tối ưu liều dùng, giảm nguy cơ độc tính và hỗ trợ theo dõi điều trị an toàn.