Định lượng PTH (Parathyroid Hormon) [Máu]
Định lượng PTH (Parathyroid Hormon) [Máu]
Huyết thanh
90 phút
• Không yêu cầu nhịn ăn trước khi lấy mẫu.
• PTH là hormone không ổn định, mẫu cần được xử lý nhanh sau khi lấy và bảo quản lạnh theo quy trình phòng xét nghiệm.
• Nên lấy mẫu vào buổi sáng, vì PTH có nhịp sinh học, nồng độ thường cao hơn vào ban đêm.
• Kết quả cần được diễn giải kết hợp canxi máu, phospho, vitamin D và chức năng thận để có giá trị chẩn đoán.
• Cần thông báo việc đang sử dụng thuốc ảnh hưởng chuyển hóa canxi – phospho (ví dụ: vitamin D, canxi, thuốc lợi tiểu).
Định lượng PTH là xét nghiệm trung tâm trong đánh giá trục calci–phospho–xương, giúp chẩn đoán chính xác bệnh tuyến cận giáp và rối loạn xương chuyển hóa, khi được diễn giải kết hợp các chỉ số liên quan.
PTH tăng/cao:
• Cường cận giáp nguyên phát (thường do u tuyến cận giáp), đặc trưng bởi canxi máu tăng và phospho máu giảm.
• Cường cận giáp thứ phát, thường gặp trong:
– Suy thận mạn.
– Thiếu vitamin D, thường kèm canxi máu bình thường hoặc giảm.
• Cường cận giáp tam phát, xảy ra sau suy thận mạn kéo dài với tăng PTH dai dẳng.
PTH giảm/thấp:
• Suy cận giáp, thường gặp sau phẫu thuật tuyến giáp hoặc tuyến cận giáp.
• Canxi máu tăng do nguyên nhân khác (ví dụ tăng canxi do ác tính), gây ức chế ngược tiết PTH.
• Người có rối loạn canxi và/hoặc phospho máu không rõ nguyên nhân.
• Người nghi ngờ cường tuyến cận giáp hoặc suy tuyến cận giáp dựa trên lâm sàng và xét nghiệm sinh hóa.
• Người cần đánh giá loãng xương, đặc biệt khi kèm rối loạn canxi–phospho.
• Người có sỏi thận tái phát, nghi liên quan rối loạn chuyển hóa canxi.
• Người mắc bệnh thận mạn cần theo dõi rối loạn chuyển hóa khoáng chất – xương (CKD-MBD).
• Người được theo dõi sau phẫu thuật tuyến giáp hoặc tuyến cận giáp theo chỉ định bác sĩ.