NOTCH3 gene mutation (CADASIL) [Sequencing]

Nguyên lý
• NOTCH3 mã hóa thụ thể trên tế bào cơ trơn mạch máu não.
• Đột biến (thường là thay đổi cysteine trong các EGF-like repeats) gây thoái hóa tế bào cơ trơn mạch máu, dẫn đến thiếu máu não dưới vỏ mạn tính.

Mẫu bệnh phẩm
• Máu ngoại vi (DNA)

• Dương tính: Xác định chẩn đoán CADASIL.
• Âm tính: Không loại trừ hoàn toàn CADASIL (có thể do đột biến hiếm hoặc vùng chưa khảo sát) → cân nhắc mở rộng vùng giải trình tự khi nghi ngờ lâm sàng cao.

Biểu hiện gợi ý CADASIL
• Đột quỵ tái diễn, thường khởi phát từ tuổi trẻ.
• Đau nửa đầu có aura.
• Suy giảm nhận thức tiến triển.
• Rối loạn tâm thần.
• MRI não: tổn thương chất trắng, đặc trưng ở thùy thái dương trước và bao ngoài.

Ứng dụng
• Chẩn đoán xác định CADASIL.
• Tư vấn di truyền cho gia đình (bệnh di truyền trội, 50% nguy cơ cho con).

Kết luận
• Sequencing gen NOTCH3 là tiêu chuẩn vàng để xác định CADASIL, đặc biệt ở người bệnh có đột quỵ tái diễn khởi phát sớm, migraine có aura và tổn thương chất trắng điển hình trên MRI, giúp định hướng chẩn đoán, tư vấn di truyền và quản lý lâu dài.

• Người bệnh có tiền sử gia đình nghi ngờ CADASIL.
• Người bệnh có biểu hiện lâm sàng gợi ý CADASIL như đột quỵ tái phát, đau đầu (đặc biệt migraine), sa sút nhận thức sớm.
• Người bệnh được chỉ định xét nghiệm bởi bác sĩ nhằm xác định nguyên nhân di truyền, hỗ trợ tư vấn điều trị và dự phòng biến cố mạch não.